گزارش من در خصوص روز اصفهان، تاریخچه آن و اختلاف بین سازمان های مردم نهاد و شهرداری اصفهان در این خصوص که در خبرگزاری مهر منتشر شد:
هفته گذشته در شهر اصفهان در حالی “هفته اصفهان” به همت جمعی از اصفهانشناسان٬ دوستداران و سازمانهای مردم نهاد برپا شد که برخی دیگر از دستگاه ها روز دیگری را برای اصفهان نامگذاری کردهاند.
به گزارش خبرنگار مهر در اصفهان، شاید شنیدن خبر گرامیداشت روز و هفته اصفهان در هفته اول آذرماه٬ بسیاری افراد را متعجب کرد زیرا شهرداری اصفهان با دامنه رسانهای و تبلیغاتی گسترده خود سوم اردیبهشت را روز اصفهان مینامند و در آن روز ویژه برنامههایی را نیز برگزار میکند.
این درحالی است که سازمانهای مردمنهاد در اصفهان روز اول آذر را روز اصفهان میدانند و برای انتخاب خود نیز دلایل زیادی دارند.
آنان معتقدند فراخوانی در سال ۸۳ به بسیاری از چهره های فرهنگی و هنری، فرهیختگان، اصفهان شناسان و استادان دانشگاه ها برای نامگذاری روز اصفهان ارسال شد تا این افراد پیشنهادهای خود را برای گزینش روزی برای اصفهان با ذکر دلایل و مستندات کافی و با توجه ریشه های تاریخی و فرهنگی آن بفرستند.
سرانجام در اردیبهشت ماه سال ۱۳۸۴ همه پیشنهادهای رسیده به دبیرخانه “هم اندیشی برای نامگذاری روز نکوداشت اصفهان” بررسی و به داوری گذاشته شد و پس از گفتگوهای بسیار، اصفهان شناسان به رای اکثریت روز یکم آذر ماه هر سال را به عنوان روز نکوداشت اصفهان گزینش و تصویب کردند و نگاره تاریخی منقوش بر کاشیکاری های سردر بازار قیصریه اصفهان را که با اقتباس از صورت فلکی برج قوس (آذرماه) و با محتوایی متعالی طراحی شده، به عنوان نماد اصفهان برگزیدند.
طالع بنیان شهر اصفهان در ماه آذر (قوس) دیده شده است
در این زمینه یک اصفهان شناس که خود از امضا کنندگان بیاننامه نامگذاری روز اصفهان است٬ در گفتگو با مهر به بیان دلایل تاریخی نامگذاری اول آذر به عنوان روز اصفهان اشاره کرد.
حشمتالله انتخابی در این زمینه به خبرنگار مهر گفت: میدانیم در قدیم طالع متولدین را بر اساس صورت فلکی انتخاب میکردند. همچنین مرسوم بود برای شهرها نیز بر اساس طالع روز و ماه احداثشان را انتخاب میکردند. (هر کدام از برجها مطابق زمان تولد افراد یا مکان)
وی افزود: دلیل انتخاب آذر ماه (برج قوس) برای اصفهان این بود که بر اساس مستندات تاریخی طالع بنیان شهر اصفهان در ماه آذر (قوس) دیده شده و همچنین براساس اسناد تاریخی در بسیاری متون کهن خشت اول شهر اصفهان را در ماه آذر گذاشتند و برج قوس را طالع اصفهان انتخاب کردند.
انتخابی به نوشتههای جابر انصاری در این باره اشاره کرد که گفته است: “طالع اصفهان برج قوس است. رکن الدوله دیلمی زمانی که قمر در برج قوس بود، باروی اصفهان را بنا نهاد.” در سال ۳۲۷ قمری این شهر به دست رکنالدوله دیلمی افتاد که وی نیز اصفهان را پایتخت خود قرار داد.
وی در پایان به نوشتههای حمدالله مستوفی در “نزهت القلوب” به این موضوع اشاره کرد که میگوید: “رکنالدوله حسن بویه اصفهان را بارو کشید دور بارو ۲۱ هزار گام باشد و طالع امارتش برج قوس است.”
امضای شهردار اصفهان بر زیر بیان نامه مصوب اصفهان شناسان
همچنین در آن زمان بیانیهای به این مناسب صادر شد و به امضای بزرگان شهر٬ استادان دانشگاه٬ اصفهانشناسان و .. رسید که در قسمتهایی از این بیانیه آمده است: “از آنجا که احداث باروی حفاظتی یا حصار بزرگ اصفهان به منظور تضمین امنیت شهر تاریخی اصفهان در دوران دیلمیان و در زمان حسن رکن الدوله دیلمی (۳۲۲ – ۳۶۶ هجری قمری) صورت گرفت و برپایی این باروی امنیتی به عنوان نقطه عطفی در تاریخ اصفهان شناخته میشود، یاد روز آن رویداد تاریخی از این روی شایسته تر از دیگر پیشنهادهاست.
همچنین چون در آن زمان برپایی باروی بزرگ اصفهان بر بنیان زایچه این شهر در آذر ماه (برج قوس) صورت گرفت، لذا روز یکم آذرماه هر سال (مطابق با ۲۲ نوامبر) به عنوان روز نکوداشت اصفهان برگزیده میشود.
از نکات جالب این بیاننامه٬ امضای دکتر مرتضی سقائیان نژاد٬ شهردار اصفهان در زیر آن است که مهر تائید وی بر محتوای بیاننامه است٬ این در حالی است که شهرداری اصفهان بر اساس مصوبه شورای اسلامی شهر اصفهان راه دیگری در پیش گرفت و روز سوم اردیبهشت که آن را روز تولد شیخبهایی میدانند٬ به عنوان روز اصفهان نامگذاری کرده است.
سوم اردیبهشت روز تولد شیخبهایی نیست
در حالی که شورای شهر اصفهان به این دلیل که سوم اردیبهشت روز تولد شیخ بهایی است٬ این روز را به عنوان روز اصفهان نامگذاری کرده به اعتقاد بسیاری افراد این تقارن صحیح نبوده و روز تولد شیخبهایی سوم اردیبهشت نیست.
در این زمینه حشمت الله انتخابی به خبرنگار مهر گفت: روز تولد شیخ بهایی سوم اردیهشت ماه نیست و این روز در تقویم رسمی کشور به صورت قراردادی به نام روز بزرگداشت شیخ بهایی نام گذاری شده و شورای اسلامی شهر در این مورد اشتباه کرده است.
وی تصریح کرد: روز تولد شیخ بهایی در ۱۷ ذی الحجه۹۵۳ هجری قمری است که تقریبا برابر با هشت اسفند ماه میشود.
همچنین سازمانهای مردمنهاد در این خصوص معتقدند که روز سوم اردیبهشت در تقویم رسمی کشور، روز زمین پاک و چند مناسبت دیگر نیز هست و از سوی دیگر در اردیبهشت ماه با تراکم مناسبتها در تقویم مواجه ایم.
آنان معتقدند در بهار به اندازه کافی گردشگر از اصفهان دیدن می کند و یکی از اهدف انتخاب آذر ماه این بود که گردشگری در اصفهان در نیمه دوم سال نیز رونق بیابد.
انتخابی همچنین بر این باور است که اصفهان آن اندازه بزرگ است که ظرفیت دارد که هر هفته برای آن روز بزرگداشت برگزار کرد اما بهتر است یک روز به نام اصفهان در درگاه شمار رسمی کشور ثبت شود.
باید فقط یک روز به نام اصفهان نامگذاری شود
در این زمینه استاندار اصفهان در پاسخ به این سوال خبرنگار مهر در خصوص اختلاف سازمانهای مردم نهاد و شهرداری اصفهان در خصوص نامگذاری روزی به نام اصفهان گفت: این اختلاف باید حل شود و بالاخره نمیتوانیم بیشتر از یک روز را به این عنوان بیاوریم.
علیرضا ذاکر اصفهانی افزود: البته هرچه ما در خصوص تاریخ٬ هنر٬ فرهنگ اصفهان بحث کنیم و آن را گرامی بداریم ارزشمند است ولی باید در این خصوص تفاهم حاصل و تنها یک روز به نام اصفهان نامگذاری شود.
وی تاکید کرد: به زودی در خصوص این قضیه جلساتی برگزار میکنیم تا این تفاهم حاصل شده و شاهد یک روز به نام اصفهان باشیم.
گزارش: ایمان حجتی
